Contactpersoon bij Leidse Gesprekken voor dit onderwerp is
Edith van Middelkoop.
Stuur een mail naar leidsegesprekken@gmail.com
t.a.v. Edith van Middelkoop.
Geplaatst op 30 juni 2026

Steeds vaker horen we het: de toekomst van de zorg ligt niet alleen bij professionals, maar ook bij onszelf. Buren die naar elkaar omkijken, vrienden die ondersteunen en familieleden die helpen waar dat kan. Maar hoe ziet zo’n zorgzame samenleving er in de praktijk uit? En waar liggen de grenzen aan wat mensen voor elkaar willen doen?
Tijd
Steeds vaker horen we het: de toekomst van de zorg ligt niet alleen bij professionals, maar ook bij onszelf. Buren die naar elkaar omkijken, vrienden die ondersteunen en familieleden die helpen waar dat kan. Maar hoe ziet zo’n zorgzame samenleving er in de praktijk uit? En waar liggen de grenzen aan wat mensen voor elkaar willen doen?
Tijdens drie rondetafelgesprekken, georganiseerd door het Ouderenberaad, gingen 18 ouderen uit de regio, in de leeftijd van 60 tot 89 jaar, met elkaar in gesprek over deze thema’s. Onder begeleiding van gespreksleiders van Leidse Gesprekken deelden zij hun ervaringen, zorgen en ideeën.
De gesprekken leverden waardevolle inzichten op over het geven en vragen van zorg, elkaar ondersteunen en samenleven in een tijd waarin de druk op de zorg steeds groter wordt.

De deelnemers vertelden dat zij graag iets voor anderen betekenen. Vooral sociale en praktische steun werd genoemd: meegaan naar een arts, boodschappen doen, helpen met administratie of computerzaken, of simpelweg een luisterend oor bieden. Tegelijkertijd gaven zij duidelijk aan dat persoonlijke verzorging voor anderen dan hun eigen partn
De deelnemers vertelden dat zij graag iets voor anderen betekenen. Vooral sociale en praktische steun werd genoemd: meegaan naar een arts, boodschappen doen, helpen met administratie of computerzaken, of simpelweg een luisterend oor bieden. Tegelijkertijd gaven zij duidelijk aan dat persoonlijke verzorging voor anderen dan hun eigen partner vooral een taak van professionals blijft. Ook werd benadrukt hoe belangrijk het is om als mantelzorger je eigen grenzen te bewaken en overbelasting te voorkomen.
Een terugkerend thema was het belang van goede professionele ondersteuning. Veel ouderen ervaren dat het regelen van zorg ingewikkeld en onpersoonlijk is geworden door administratie en digitalisering. Er is behoefte aan duidelijke informatie, vaste aanspreekpunten, snelle ondersteuning en toegankelijke hulp dichtbij huis.
Ook werd gepleit voor meer ontmoetingsplekken in wooncomplexen en woonvormen waarin jong en oud samenleven en elkaar helpen.
Ook hulp vragen blijkt niet eenvoudig. Veel ouderen willen zelfstandig blijven en hun kinderen niet belasten. Toch kwam in de gesprekken sterk naar voren dat wederkerigheid belangrijk is: zorgen voor elkaar geeft verbinding en betekenis.

De 'voorzorgcirkel' werd vaak genoemd als mooi voorbeeld van een zorgzame samenleving. In zo’n netwerk ontmoeten buurtgenoten van verschillende leeftijden elkaar regelmatig, bijvoorbeeld eens in de zes weken, om elkaar beter te leren kennen en naar elkaar om te kijken. Het gaat daarbij niet alleen om zorg, maar ook om gezelligheid, samen
De 'voorzorgcirkel' werd vaak genoemd als mooi voorbeeld van een zorgzame samenleving. In zo’n netwerk ontmoeten buurtgenoten van verschillende leeftijden elkaar regelmatig, bijvoorbeeld eens in de zes weken, om elkaar beter te leren kennen en naar elkaar om te kijken. Het gaat daarbij niet alleen om zorg, maar ook om gezelligheid, samen activiteiten ondernemen en het versterken van het contact in de buurt. Juist dat persoonlijke contact maakt de drempel om hulp te vragen of aan te bieden lager.
De rondetafelgesprekken maken deel uit van een landelijk onderzoek van de Raad van Ouderen naar de grenzen van de zorgzame samenleving. De opbrengsten uit de gesprekken worden meegenomen in een adviesrapport over dit onderwerp, dat deze zomer verschijnt op onze website en de website van de Raad van Ouderen.
Welkom in het Huis van Actief Burgerschap in Leiden!
In Leiden staat een Huis. Het Volkshuis. Het ontwikkelt zich tot het
Nieuwe Volkshuis. Meer en meer bruist het er van verschillende
activiteiten voor & door álle inwoners van Leiden. Het Volkshuis wordt,
onder andere, een Huis van Actief Burgerschap.
FEESTELIJKE OPENING HUIS VAN ACTIEF BURGERSCHAP IN LEIDEN
Leiden krijgt een Huis van Actief Burgerschap.
Het opent op vrijdag 3 juli om 12.00 uur.
Wees welkom in het Volkshuis om de feestelijke opening mee te maken en meer te horen over ideeën, plannen en acties.
Het is één van de initiatieven van de Stichting Het Nieuwe Volkshuis, om een nieuwe fase in te luiden voor het Volkshuis aan de Apothekersdijk 33a.
Aan het uitwerken van vier andere functies voor het Volkshuis:
- Huiskamer van de Stad
- Creatieve werkplaatsen
- Ruimte voor theater, muziek & dans en
- Plek voor maatschappelijke organisaties
wordt de komende maanden volop gewerkt.
Kortom, wordt vervolgd!
Hieronder lees je meer over het Leidse Huis van Actief Burgerschap.

▪ Een ontmoetingsplek & werkplaats, dat is een Huis van Actief Burgerschap.
Ben jij actief …
… in een buurt- of wijkvereniging
… een zorgcirkel of zorgcoöperatie
… een wijkinitiatief om over te schakelen op schone energie, en/of om auto’s te delen?
… als taalmaatje op een basisschool, of in een AZC?
… met vrijwilligerswerk en/of bied je mantelzorg?
… Of: wil je in actie komen met een nieuw initiatief?
Het is een trend, in Nederland en internationaal: inwoners (plechtiger gezegd: burgers)
trekken initiatieven naar zich toe, tonen eigenaarschap, bepalen zelf de agenda voor nieuwe
vormen van samenleven en samenwerken. Ze streven naar gelijkwaardigheid;
ze doen het óók voor de gezelligheid.
▪ Zélf oplossingen realiseren voor problemen, op de plek waar je woont en werkt – dáár gaat
het om. Constructief kritisch durven zijn: overheden reageren vaak traag op de grote
veranderingen van deze tijd (w.o. vergrijzing, klimaatverandering, digitalisering); te veel
marktwerking produceert een grotere kloof tussen arm en rijk; het maatschappelijk klimaat
verruwt (intolerantie, populisme).
Dat kan anders, móet anders. Positiever!
Elke eerste vrijdag van de maand,
om 12:00 uur, kun je in het Huis op
de zeepkist springen.
Iedereen is welkom: inwoners, vertegenwoordigers van organisaties, ondernemers, ambtenaren, bestuurders.
Zo kun je je idee,
zorg, vraag of plan delen, waaruit
samenwerkingen en opdrachten
kunnen voortkomen.
Dan kun je jouw kennis en ervaring delen, jouw ideeën ‘pitchen’, inspiratie en energie opdoen in dit nieuwe Leidse Huis!
▪ Een landelijke beweging. Huizen van Actief Burgerschap schieten in heel Nederland als
paddenstoelen uit de grond. Ze zijn er o.a. al in Utrecht, Sassenheim, Gouda en Zoetermeer
(zie www.huisvanactiefburgerschap.nl). Het zijn plekken waar inwoners elkaar ontmoeten die actief zijn
- in verenigings- en stichtingsbesturen
- in maatschappelijke ondernemingen,
- wijkbedrijven, coöperaties
in buurten, wijken, in steden en dorpen.
▪ Het is een plek voor samenwerking: met elkaar, als Leidenaren, samen met overheden en bedrijven.
Van energie tot wonen,
van zorg tot natuur,
van onderwijs tot spelen.
We sluiten aan bij bestaande netwerken en organisaties, in
Leiden en ook landelijk. Zo versterken we sociale, economische
en democratische samenwerking. Professionals, onderzoekers
en beleidsmakers sluiten zich aan bij initiatieven van inwoners
waar dit zinvol, gewenst en gezellig is.
▪ We doen dit op een plek en op manieren die laagdrempelig en
inclusief zijn, betaalbaar en aantrekkelijk voor alle groepen,
ongeacht hun achtergrond of inkomen; zodat je kunt uitblazen,
uitrazen en opladen en waar we (natuurlijk!) samen eten.
▪ We verzamelen, delen en ontwikkelen kennis en ervaring,
door het organiseren van …:
… workshops over, bijvoorbeeld, manieren van samenwerken en fondsen werven;
… ondersteuning en expertise toervoegen aan jouw initiatief, bewonersbedrijf of coöperatie;
… ruimte (letterlijk) om nieuwe initiatieven te ontwikkelen;
… filmavonden?, open podium? boekenclub?
En vooral: wat jij bedenkt en belangrijk vindt!
Contactpersoon bij Leidse Gesprekken voor dit onderwerp is
Edith van Middelkoop.
Stuur een mail naar leidsegesprekken@gmail.com
t.a.v. Edith van Middelkoop.

21 oktober 2025
In de Gnephoek in Alphen aan den Rijn worden voorbereidingen getroffen voor een nieuwe wijk, waarin de komende jaren 5.500 woningen worden gebouwd en een natuurgebied wordt aangelegd.
Leidse Gesprekken werd in 2024 door de gemeente Alphen aan den Rijn gevraagd om de gesprekken rondom burgerparticipatie bij de ontwikkeling van de Gnephoek te begeleiden. Hoewel het project zich buiten Leiden bevindt, stemden we in met dit verzoek. Binnen Leidse Gesprekken was er enthousiasme om betrokken te zijn bij een grootschalig participatietraject, waarin de ontwikkeling van een nieuwe wijk hand in hand gaat met serieuze participatie.
De belangstelling onder burgers om mee te denken was groot. In januari 2025 vonden er 4 bijeenkomsten plaats, verdeeld over 4 thema’s. In totaal werden 14 werkgroepen begeleid door 11 gespreksbegeleiders van Leidse Gesprekken.
De thema’s waren:
In mei volgde een tweede ronde, waarin enkele keuzes op de thema’s werden voorgelegd. Ook deze werkgroepen werden begeleid door Leidse Gesprekken.
De opbrengsten uit de gesprekken zijn verwerkt in een masterplan, dat inmiddels te vinden is op www.gnephoek.com en op 5 november wordt gepresenteerd.
In 2026 verwachten we opnieuw gesprekken te begeleiden naar aanleiding van het masterplan.
Heb je belangstelling om mee te doen of als gespreksbegeleider op te treden? Meld je aan!
Na aanmelding volgt een interne training.
De contactpersoon bij Leidse Gesprekken is: Ineke van Weezel.

8 juli 2025
In heel Nederland – en dus ook in onze stad Leiden – wordt veel geschreven over de thema’s Ouderen, Zorg en Wonen. Mooi natuurlijk, maar schrijven alleen is volgens ons, Leidse Gesprekken, niet genoeg. Wat ons betreft is het hoog tijd dat er met de Leidenaren zélf wordt gesproken over deze onderwerpen.
Daarom hebben we contact gezocht met de gemeente. We vroegen ons af bij welke ontwikkelingen wij zouden kunnen aanhaken als het gaat om het voeren van betekenisvolle gesprekken met de stad. Ja, er worden beleidsplannen geschreven, maar toen we vroegen wanneer er daadwerkelijk met inwoners gesproken zou worden – en dat wij die gesprekken graag zouden begeleiden – kregen we te horen dat dat moment nog niet gekomen is. Dat zou nog wel even duren.
Toch merken wij om ons heen dat er volop gesprekken gevoerd worden over ouder worden, over de toekomst en over de uiteenlopende wensen en zorgen die daarbij horen. Het is een feit dat er straks een groot tekort aan zorg dreigt voor het groeiende aantal ouderen. Hoe die toekomst eruit moet zien, en welke mogelijkheden we samen kunnen verkennen: dáár willen we het over hebben. We willen de aanwezige kennis, ervaringen en wensen ophalen en bundelen. We zijn benieuwd welke thema’s mensen zelf belangrijk vinden.
We zijn daarom gaan verkennen wat er al speelt in de stad. Zo kwamen we in contact met de gemeente en met mevrouw J. Gussekloo, voorzitter van het Ouderenberaad en hoogleraar aan het LUMC. Na een aantal goede gesprekken ontstond al snel een concreet plan: met zo’n 60 ouderen in groepen van 8 in gesprek over ouder worden, wonen en zorg. Leidse Gesprekken verzorgt hierbij de gespreksbegeleiding, en de deelnemers worden uitgenodigd via de Ouderenraad.
We zijn blij dat we van start zijn gegaan en kijken uit naar de volgende stappen. Wat gebeurt er met de opbrengsten van deze gesprekken? Kunnen we hiermee verder en misschien zelfs nieuwe gesprekken organiseren?
We hopen na de zomer een stap verder te zijn in deze ontwikkeling. Tot dan!
Hartelijke groet,
Edith

Het stationsgebied wordt de komende jaren vernieuwd. Dat is nodig, omdat het aantal trein- en busreizigers in Leiden blijft groeien. De gemeente wil van het stationsgebied een aantrekkelijke, duurzame en groene stadsentree maken, een plek waar reizigers en bewoners zich welkom voelen.
Al geruime tijd werkt de gemeente aan plannen voor deze vernieuwing. Daarbij worden niet alleen de betrokken belangenorganisaties, maar ook reizigers en omwonenden actief betrokken. Veel bewoners en gebruikers hebben zich inmiddels aangemeld om mee te denken.
Op verschillende momenten in het besluitvormingsproces worden zij uitgenodigd om in kleine groepen mee te werken aan de plannen.
De gesprekken worden begeleid door Leidse Gesprekken.
Leidse gesprekken
Copyright © 2025 Leidse gesprekken - Alle rechten voorbehouden
We gebruiken cookies om websiteverkeer te analyseren en de ervaring op je website te optimaliseren. Als je het gebruik van cookies accepteert, worden je gegevens gecombineerd met de gegevens van alle andere gebruikers.